ارتباطات يكی از نيازهای حياتی بشريت است و انسان همواره به دنبال ابداع فن آورهائی بوده است كه بتواند با استفاده از آنان با ساير همنوعان خود ارتباط برقرار نمايد . در گذشته ای نه چندان دور كه انسان استفاده از اينترنت را تجربه نكرده بود ، ارتباطات محاوره ای صرفا" از طريق تلفن و به كمك خطوط PSTN ( برگرفته از Public Switched Telephone Network ) ، انجام می گرديد . در سيستم فوق ، سيگنال های صوتی آنالوگ با استفاده از كابل های مسی حمل و مبادله داده خصوصا" در مسافت های طولانی گرانقيمت و ارتباطات دوسويه ويديوئی رويائی بيش نبود ( در آن زمان صرفا" از تلويزيون استفاده می گرديد كه به عنوان يك رسانه دوسويه محسوب نمی گردد ).
در ساليان اخير ما شاهد اتفاقات جالبی بوده ايم كه هر يك به سهم خود تاثيری غيرقابل انكار در حيات بشريت داشته اند . ابداع كامپيوترهای شخصی ، فن آوری های جديد ارتباطی نظير تلفن های سلولی و نهايتا" اينترنت نمونه هائی در اين زمينه می باشند كه باعث شده است انسان بتواند با استفاده از سرويس های جديدی نظير نامه الكترونيكی ، چت و مواردی ديگر با ساير افراد ارتباط برقرار نمايد .
در حال حاضر می توانيم نظاره گر يك انقلاب واقعی در عرصه ارتباطات باشيم . هر شخص با استفاده از كامپيوتر و اينترنت می تواند با ساير افراد مورد علاقه خود ارتباط برقرار نموده ، داده ئی را مبادله و يا از طريق امكانات نرم افزاری موجود با يكديگر گفتگو نمايند . ما نمی دانيم دقيقا" در آينده چه اتفاقی خواهد افتاد ولی اين را می دانيم كه كامپيوتر دارای نقشی محوری و اساسی در اين رابطه خواهد بود . اينترنت با سرعت بالا در همه جا استفاده خواهد شد و مردم با يكديگر به صورت صوتی و تصويری ارتباط برقرار خواهند نمود .
به هرحال ، رشد بی سابقه اينترنت در ساليان اخير اين نويد را می دهد كه بتوان از زيرساخت موجود به عنوان يك گزينه مطلوب به منظور ارتباطات استفاده نمود .
VoIP چيست ؟
VoIP ( برگرفته از Voice over internet protocol ) که با نام IP تلفنی نیز از آن یاد می شود ، امکان استفاده از اینترنت به منظور مکالمات تلفنی را فراهم می نماید . در مقابل استفاده از خطوط تلفن سنتی ، VoIP از فن آوری دیجیتال استفاده می نمايد و نیازمند یک اتصال broadband نظیر DSL است . هم اینک شرکت های متعددی سرویس فوق را در اختیار علاقه مندان قرار می دهند .
در واقع ، با استفاده از فن آوری VoIP صدای انسان توسط بسته های اطلاعاتی IP و از طريق اينترنت ارسال می گردد . VoIP می تواند به منظور تامين خواسته فوق از سخت افزارهای شتاب دهنده استفاده نمايد و يا از آن در يك محيط مبتنی بر كامپيوترهای شخصی استفاده گردد .
VoIP چگونه كار می كند ؟
در گذشته ای نه چندان دور ، پيشگامان عرصه های علمی به اين نتيجه رسيدند كه می توان يك سيگنال را به صورت ديجيتال و در يك مسافت طولانی ارسال نمود . بدين منظور می بايست قبل از ارسال سيگنال ، آن را با استفاده از يك مبدل آنالوگ به ديجيتال(ADC) ، ديجيتال و سپس ارسال و در نقطه پايانی انتقال،با استفاده از يك مبدل ديجيتال به آنالوگ(DAC) مجددا" آن را به آنالوگ تبديل نمود .
فن آوری VoIP نظير آنچه اشاره گرديد كار می كند . در ابتدا ، صدای ديجيتال شده در بسته های اطلاعاتی قرار می گيرد و پس از ارسال در مقصد مجددا" به صوت تبديل می گردد. با ذخيره اطلاعات به فرمت ديجيتال می توان بر روی آنان كنترل بهتری را اعمال نمود . مثلا" می توان آنان را فشرده ، مسير آنان را تعيين و يا آنان را به يك فرمت جديد ديگر تبديل نمود .
شبكه های مبتنی بر پروتكل TCP/IP از بسته های اطلاعاتی IP تشكيل می گردند كه شامل يك هدر ( برای كنترل ارتباطات ) و يك paylaod به منظور مبادله داده می باشند . فن آوری VoIP از بسته های اطلاعاتی IP به منظور حركت در شبكه و رسيدن به مقصد نهائی استفاده می نمايد .
مزاياي VoIP
ازآنجاييكه با استفاده از VoIP شما از هر جايي كه به پهناي باند مناسب دسترسي داشته باشيد، ميتوانيد ارتباط برقرار كنيد، كاربران ميتوانند هنگام مسافرت ATAها يا IP Phoneهايشان را همراه داشته باشند و به تمام خدماتي كه تلفن خانگيشان ارائه ميدهد دسترسي داشته باشند.
برخي افراد از يك softphone براي دسترسي به سرويس VoIPشان استفاده ميكنند. يك softphone يك نرمافزار ويژه است كه سرويس VoIP را به كامپيوتر يا laptop شما load ميكند. اين برنامهها اين امكان را به شما ميدهد كه از طريق laptopتان از هرجاي دنيا كه به يك ارتباط با پهناي باند مناسب دسترسي داشته باشيد ارتباط تلفني برقرار كنيد.
اغلب شركتهاي تلفني سنتي هزينه سرويسهاي اضافي را در صورت حساب شما ميگنجانند. در حاليكه اگر از سرويسدهندههاي VoIP استفاده كنيد، اين سرويسها استاندارد به حساب ميآيد. سرويسهايي مثل:
- Caller ID
- Call Waiting
- Call Transfer
- Repeat Dialing
- Return Call
- Three-way Dialing
بعضي از سرويسدهندگان VoIP مزاياي بيشتري در مورد فيلتر كردن تماسهاي تلفني ارائه ميدهند. اين قابليتهاي اضافي به شما اين امكان را ميدهد كه در مورد چگونگي انتقال تماسهاي تلفني بر اساس اطلاعات Caller ID تصميمگيري نمائيد. اين قابليتها به شما امكان انجام كارهاي زير را ميدهد:
:: انتقال تماس تلفني به يك شماره تلفن خاص (Forwarding)
:: ارسال مستقيم تماس به Voicemail
:: ارسال پيغام اشغال بودن مشترك به تماس گيرنده
:: امكان سرويس در دسترس نبودن مشترك
بسياري از سرويسهاي VoIP امكان بررسي Voicemail شما را از طريق اينترنت و يا توسط فايل پيوست نامه الكترونيكي كه به كامپيوتر يا PDA شما ارسال شده است را ميدهد. در هنگام تهيه سرويس VoIP از سيستم تلفن و سرويس دهنده VoIP در مورد قابليتهاي آنها و هزينه خدمات سوال كنيد.
براي مديران شبكه، سيستم تلفن VoIP به اين معني است كه به جاي دو شبكه تنها با يك شبكه روبرو هستند. جابجايي سيستم VoIP نيز به آساني صورت ميگيرد. اين بدين دليل است كه اكثر سيستمهاي تلفن مورد استفاده در شبكه VoIP داراي رابط Web بوده و به راحتي توسط مدير شبكه قابل مديريت هستند. پروسه MAC(Move, Add, Change) به راحتي قابل انجام خواهد شد و لازم نيست براي هر بار انجام MAC با سرويسدهندهتان تماس بگيريد. تمام اينها به معناي هزينه كمتر براي سازمان شما ميباشد.
يكي ديگر از منافعي كه براي شركتهاي داراي VoIP ميتواند وجود داشته باشد اين است كه شعب سازمانها ميتوانند در سرتاسر دنيا پراكنده شده باشند و نيازي به مجتمع بودن آنها نيست.
مزايای استفاده از VoIP نسبت به PSTN
در زمان استفاده از خطوط PSTN ، كاربران عملا" هزينه زمان استفاده شده توسط شركتی كه مديريت خط PSTN را برعهده دارد ، پرداخت می نمايند و هر اندازه كه بيشتر با تلفن صحبت نمايند هزينه بيشتری را نيز می بايست پرداخت نمايند. علاوه بر اين ، نمی توان بطور همزمان با بيش از يك شخص گفتگو نمود .
در فن آوری VoIP می توان هر زمان و با هر شخص گفتگو نمود . كافی است كه در آن مقطع زمانی ساير افرادی كه شما می خواهيد با آنان گفتگو نمائيد نيز به اينترنت متصل شده باشند . مكالمه برقرار شده تا زمان دلخواه ( مستقل از هزينه های مربوطه ) می تواند ادامه يابد. علاوه بر اين ، می توان در يك زمان با چندين نفر گفتگو نمود . در زمان گفتگو با ساير افراد و بطور همزمان می توان با آنان داده ئی ( نظير تصاوير ، نمودارها و تصاوير ويديوئی ) را نيز مبادله نمود .
چرا تاكنون از اين فن آوری در ابعاد گسترده ای استفاده نشده است ؟
در اين بخش لازم است به برخی مسائل حاصل از ائتلاف بين معماری VoIP و اينترنت اشاره گردد. مبادله داده صوتی می بايست به صورت بلادرنگ و بدون توقف انجام گردد و اين موضوع با معماری نامتجانس اينترنت كه ممكن است از تعدادی روتر ( ماشين هائی كه مسيريابی بسته های اطلاعاتی را انجام می دهند ) به منظور مسيريابی بسته های اطلاعاتی استفاده نمايد، همخوانی نداشته و می تواند باعث بروز مسائل خاصی نظير افزايش زمان RTT ( برگرفته Round Trip Time ) گردد . بنابراين ، می بايست با اعمال تغييرات لازم و بكارگيری فن آوری های ديگر ، زمينه استفاده موثر از فن آوری VoIP را فراهم نمود .
نحوه ايجاد يك اتصال VoIP
برای ايجاد يك ارتباط مبتنی بر VoIP ، می بايست مراحل زير را دنبال نمود ( تمامی مراحل می بايست به صورت بلادرنگ انجام گردد).
- تبديل سيگنال آنالوگ به ديجيتال : تبديل سيگنال صوتی آنالوگ به سيگنال ديجيتال ( مجموعه ای از صفر و يك ) توسط يك مبدل آنالوگ به ديجيتال ( ADC )
- فشرده سازی سيگنال ديجيتال : پس از تبديل سيگنال صوتی به ديجيتال ، بيت های موجود می بايست بر اساس يك فرمت مناسب فشرده تا آماده ارسال گردند . در اين رابطه از پروتكل های متعددی استفاده می گردد . PCM و استاندارد ITU-T G.711 نمونه هائی در اين زمينه می باشند .
- استفاده از يك پروتكل بلادرنگ : در اين مرحله ، بسته های صوتی در بسته های اطلاعاتی و با استفاده از يك پروتكل بلادرنگ ( عموما" RTP بر روی UDP ) قرار می گيرند.
- استفاده از يك پروتكل سيگنالينگ : در اين مرحله لازم است از يك پروتكل سيگنالينگ به منظور فراخوانی كاربر استفاده گردد . پروتكل ITU-T H323 نمونه ای دراين زمينه می باشد .
تبديل سيگنال ديجيتال به آنالوگ : در سمت گيرنده ، می بايست بسته های اطلاعاتی از يكديگر مجزاء ، داده ها استخراج و به سيگنال های صوتی آنالوگ تبديل و در نهايت برای كارت صدا و يا تلفن ارسال گردند .
نحوه برقراري ارتباط
با سيستمهاي VoIP به يكي از سه روش زير ميتوان ارتباط تلفني برقرار كرد:
ATA(gateway)
سادهترين روش برقراري ارتباط VoIP با استفاده از ATA(Analog Telephone Adaptor)ها كه gateway هم ناميده ميشوند، ميباشد. اين ابزارها اين امكان را به شما ميدهند كه از تلفنهاي آنالوگ استاندارد فعليتان استفاده كنيد(اگر هنوز از تلفنهاي آنالوگ استفاده ميكنيد). به آساني ميتوانيد handset استانداردتان را به ATA متصل كنيد، سپس ATA را به كامپيوتر يا ارتباط اينترنتتان وصل كنيد. با اين كار قادر به برقراري ارتباط VoIP خواهيد بود. ATA سيگنال آنالوگ را از تلفن استاندارد شما ميگيرد و آن را به سيگنال ديجيتال آماده براي انتقال در بستر اينترنت تبديل ميكند. همراه برخي ATAها يك نرمافزار هست كه روي كامپيوتر load ميشود و شما را قادر ميسازد كه آن را براي VoIP با دقت پيكربندي كنيد.
IP Phones
اين handsetها كاملاً شبيه handsetهاي استاندارد معمولي است. داراي يك كانكتور RJ 45 Ethernet به جاي كانكتورهاي استاندارد RJ 11 هستند. اين تلفنها تمام نرمافزارها و سختافزارهاي لازم براي برقراري ارتباطات VoIP را به صورت built-in دارند. مستقيمأ به روتر شما وصل ميشوند و يك ورودي سريع و مقرون به صرفه به دنياي VoIP فراهم ميكنند.
كامپيوتر به كامپيوتر
اين روش آسانترين روش استفاده از تكنولوژي VoIP است. شركتهاي زيادي هستند كه نرمافزارهاي مقرونبهصرفهاي ارائه ميدهند كه ميتوانيد براي اين نوع VoIP از آنها استفاده كنيد. معمولاً تنها مبلغي كه بايد پرداخت كنيد فقط هزينه ماهانه ISP است. تمام آنچه كه نياز داريد يك ميكروفون،بلندگو، يك كارت صداي مناسب و يك ارتباط اينترنت با سرعت مناسب است.
شركتهاي تلفني بزرگ امروزه با استفاده از VoIP هزاران تماس تلفني راه دور را از طريق يك circuit switch به درون يك IP gateway مسيردهي ميكنند. اين دادهها در طرف ديگر توسط يك gateway دريافت شده و سپس با يك circuit switch محلي ديگر مسيردهي ميشود. هر روزه شركتهاي بيشتري سيستمهاي تلفني VoIP را نصب ميكنند و تكنولوژي VoIP در حال رشد است.
انتخاب يك سيستم تلفن VoIP
اگر شما تصميم به پيادهسازي سيستم VoIP در سازمان خود داريد، ابتدا مشخص كنيد كه كداميك از تجهيزات تلفني فعليتان را ميتوانيد حفظ كنيد. بدين ترتيب ميتوانيد به ميزان زيادي در هزينهها صرفهجويي كنيد. بسياري از سيستمهاي تلفن ديجيتال با افزودن كمترين سختافزار و بهروزرساني نرمافزار داراي قابليت آدرسدهي ميشوند.
لاوه بر اين شما بايد مطمئن باشيد كه تمامي دستگاههاي مورد استفاده شما مانند فكس، پردازشگر كارت اعتباري، سيستمهاي امنيتي و ... ميتوانند به صورت يكپارچه به سيستم تلفن VoIP شما متصل شود.
در آخر توصيه ميشود كه هيچگاه سعي نكنيد با خريدن تلفنهاي VoIP دست دوم در هزينهها صرفهجويي كنيد. به خاطر داشته باشيد كه VoIP يك تكنولوژي جديد بوده و حتي ممكن است تجهيزات مربوط به يك سال قبل هم از رده خارج شده باشند. همچنين هزينه نصب چه تلفن شما نو باشد چه دست دوم تفاوتي نميكند، و حتي ممكن است در صورت استفاده از تلفنهاي دست دوم مجبور شويد هزينه خدمات بيشتري بپردازيد.
|